BAŞÖRTÜSÜNDE İLKLER

BAŞÖRTÜSÜNDE İLKLER (Gön: Sedef Aksaç)

            Başörtülü kızlar başlangıç noktası olarak kendilerini ilk olarak görmeyi tercih ediyorlar . Herhangi bir engelle karşılaşılmadığı zaman , yani okula gidip gelirken , herhangi bir işte çalışmaya devam ederken "özel tarihini " kendinden başlatmış olduklarını farketmiyorlar bile . Yollar düz bir şekilde yürünürken , kendinden öncekilerin tecrübeleri , hayat şartları onlarla bir iletişim halinde olmak çok lüzumsuz olarak telakki ediliyor . Ne zaman yürünmekte olan yolun üzerinde bir engelle karşılaşılıyor işte o zaman "Bizden öncekiler ne yapmıştı ? "sorusu akıllara geliyor. Aşağıda ilk leri kronolojik olarak yazmaya çalıştım . Umarım bu satırlar , okuyanları "kendi hikayesine " biraz daha yaklaştırır.

            Benim başını örten ilk doktor oalrak bildiğim Hümeyra Ökten kendi kuşağının muhabbetten öte duygular beslediği bir hanımefendi . Türkiye'nin neresine giderseniz gidin Hümeyra Ökten hanımla ilgili hatırasını yad edecek birine rastlarsınız . Hümeyra Ökten Hanım 1950 'li yılların başörtülü olarak tek örneği . Ondan sonra gelen Dr. Gülsen Ataseven

başını tıbbiye öğrencisi iken örten ilk öğrenci olma ünvanını taşıyor . 1964 yılında okul birinciliğini hak eder fakat başörtülü olduğu için birincilik kürsüsüne kendisi değil , ikinnci olan başka bir kız öğrenci çıkarılır . Gülsen Ataseven'in kuşağı kendi duruşlarını yardımlaşma esaslı bir muhabbet damarına dönüştürür . Aynı Muhabbet dairesinde fakat Gülsen Ataseven 'in kuşağından bir sonraki kuşak olan  Fevziye Nuroğlu 1968  kuşağının en dirençli eczacısı olma ünvanını taşıyor . Onun adı hasbi çalışmanın en güzel örneği.

            1968 kuşağı içinde başörtüsü ile A.Ü. İlahiyat Fakültesinde direnişi temsil eden ilk örnek Hatice Babacan . Hatice Babacan'a kadar A.Ü. İlahiyat Fakültesinin onlarca kız öğrencisi olmuştur fakat başörtüsünü  "dert" edinen çıkmamıştır.

             Avukat Emine Aykenar barodan atılan ilk tesettürlü avukat.

          70'li yılların şehirlerarası mesafeleri kat eden yazarı Şule Yüksel Cumhuriyet sonrası tesettürlü ilk kadın yazar  olma ünvanını taşıyor.Giyimi  kuşamı şehirli ve tesettürlü olmayı temsil eden bir sembol haline geliyor.O aynı zamanda  ilk köşe yazarı ve yazdıklarından dolayı hapis yatan ilk tesettürlü kadın.

           70'li yıllar üniversitelerde başörtüsünün yavaş yavaş yayılmaya başladığı yıllardır.Hacettepe Üniversitesi'nin ilk başörtülü öğrencisi Halime Önen İmam Hatipten mezun olan ilk kız öğrencidir. Yıl 1974 . Halima Önen 'in duruşu kısa zamanda diğer öğrencile üzerinde de etkili olur.

            1979 yılında İ.Ü. Felsefe bölümü Nuray Doğan'ın şahsında başörtülü bir öğrenci ile karşılaşmanın şaşkınlığını yaşar.

             Aynı yıl , B.Ü. Nazife Şişman 'ın şahsında ilk tesettürlü kız öğrenciye sahip olur. Hocalar şaşırmak yerine saygı göstermeyi tercih eder.

            1980'li yıllarda TRT 'de ilk defa başörtülü bir kız öğrenci  " dinlenir ! " Tartışma programını sunucusu Ali Kırca 'dır.Hacettepe sosyoloji bölümü öğrencisi Zehra Çarpın 'ın

İlahiyat profesörü Bahriye Üçok karsısındaki konuşması bütün Türkiye 'yi etkiler.Çünkü Zehra'nın kendine olan güveni tam , başını örtüş gayesini anlatışı etkileyicidir.

             1980'li yılların ikinci yarısından itibaren Cihan Aktaş başörtülü kadınların/kızların özel hayatlarında kalem gezindiren ilk tesettürlü hikayeci olma ünvanını taşır.

              Başörtülü öğrenciler okullarını bitirmekte daima zorluklarla karşılaşır. Hasibe Ertok  güzel sanatlar akademisinin ilk basortulu öğrenisidir.Başörtülü olduğu için mezuniyet tezi kabul edilmez.

             1980 lerin ikinci yarısında Uğur dündarın sunduğu programa Nermin Erbakan ilk defa bir genel başkanın tesettürlü eşi olarak çıkar.

             1990'lı yıllarda Sibel Eraslan kadın oylarını politik bir güç olarak anlaşılmasına hizmet eden ilk aktif kadın kollaır başkanı olur.

              1990'lı yılların ekranları çarşaflı bir hanımın Emine Şenlikoğlu'nun üniversite hocalarıyla yaptığı tartışmalara tanık oluur.

              Kamusal alanın tesettürlüler için koonmuş vizelerine rağmen 1994 yılında Halise Çiftçi tesettürlü ilk belediye meclis üyesi olur.

              Türkiye'de tesettürlü hanımların konumu kamusal alan yasaklarıyla engellenmeye çalışılırken 1995 yılında  Emine Eroğlu gencecik yaşına rağmen Rusya Federasyonuna bağlı Dağıstan Derbent'te türkçe öğretmek üzere giden ilk öğretim görevlisi olur.30 farklı milletin 1000 den fazla öğrencisine türkçe öğretir.

              Emine Erdoğan , eşinin daima yanında olan ilk tesettürlü belediye başkan eşi oalrak halkın büyük sevgi ve takdirini kazanır.

             TRT'den yetişmiş Meryem Akbal tesettürlü ilk kadın yönetmen olarak çalışmaya başladığında , ekranlarda tesettürlü sunucular ve haber spikerleri görünmeye başlar.Kanal7  haber spikeri Serpil Öcalan bu manada yabancı ve yerli basının ilgi odağı olur...Tesettürlü kadınlar sadece ses ve görüntüleriyle medyanın içinde yer almazlar , bir erkek işi oalrak bilinen kameramanlığı kendine meslek olarak seçmiş olan Serpil Yeşilırmak ilk tesettrülü kameramandır. Kanal 7 nin başarılı haberlerinin arkasında tesettürlü birhaber müdürü vardır:Nazmiye Yılmaz.

              Zekiye Demir ODTÜnün ilk tesettürlü öğrencisi olam ünvanını taşıyor.Kolejlerde okuyanların ODTÜ ye girdiği zamanda Zekiye  Adana Osmaniye imam Hatip lisesi mezunu. Uğradığı soruşturmaları , aldığı cezaları yazarak tarihe not düşme cesareti gösterdi Zekiye Demir.

             Ayşenur Kurtoğlu Osmanlıca Kadın dergilerinden iz sürerek İ.Ü. Sosyoşoji bölümünün ilk tesettürlü doktoru oldu. Çalışmasını , belgesel kimliğinde ekranlara taşıma noktasında da bir ilke sahip.

            Dr. Nebahat Koru ihtisasını tamamlamak üzere gittiği ABD den tekrar üniveristesine döndüğünde öğretim görevliliği kabul edilmedi.Hukuk Nebahat Koru davasında sınıfta kalmış oldu.

            Ayşe Böhürler bir tartışma prgramını yapımcısı ve sunucusu oalrak ilk olma özelliği taşıyor.Ödül üzerine ödülelr alan ilk tesettürlü program yapımcısı.

            Doç.Dr.Sevgi Kurtulmuş 'un1998 yılında , yıllardır görev yaptığı İstanbul Üniversitesi İktisat Faültesinden , Alemdaroğlu 'nun başlatmış olduğu jet bir soruşturmayla görevine son verildi.Hiç bir atılma davası bu kadar hızlı bir süreç yaşamadı.

            Merve Kavakçı tesettürlü oalrak seçilmiş ve yemin etmesine izin verilmemiş ilk milletvekili.Dokunulmazlığı , yasal haklaır yerine "aydınlar" onun giyimini kuşamını yazmayı tercih etti.

            Dr. Alev Erkilet Başer doktora tezi mahkemelik olan ilk tesettürlü kadın olma ünvanını taşıyor.tesettürlü olmasaydı tezi takdirle karşılanıp alkışlanacaktı. 

            Dikkat ettiyseniz ilk öğretmenden bahsetmedim.çünkü öğretmenlik mesleği dindar kadınların osmanlıdn Cumhuriyete kesintisiz olarak sürdürdükleri tek meslek. Dolayısıyla öğretmenliğin ilkleri yok.         

                                                                                   FATMA K. BARBAROSOĞLU

                                                       09/02/2001  YENİ ŞAFAK GAZETESİNDEKİ YAZISI

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !